Thursday, July 23, 2015

စိတ္၏စြမ္းအင္

စိတ္၏စြမ္းအင္
==========
ေလာကမွာ ပုဂၢဳိလ္သတၱ၀ါအားလံုးတို႔ဟာ စိတ္ရဲ႕အလိုကို
လိုက္ေနၾကရပါတယ္။ စိတ္ဟာအင္မတန္ အစြမ္းထက္တဲ့
တရားတစ္ခုပါ။ စိတ္တရားက ႏွိမ့္ခ်လိုက္မယ္ဆိုရင္ အပါယ္
ေလးဘံုကိုလည္း ေရာက္ႏုိင္တယ္။ စိတ္တရားကျမွင့္တင္
လိုက္မယ္ဆုိရင္ လူ႔ရြာ နတ္ျပည္ ျဗဟၼာ့ျပည္ကိုလည္း
ေရာက္ႏုိင္တယ္။ ေနာက္ဆံုးစိတ္ဓါတ္ကို ျမင့္မားေအာင္
လုပ္ၿပီးစိတ္ရဲ႕စြမ္းအင္ေၾကာင့္ပဲ နိဗၺာန္သာေခါင္ေဘးမဲ့
ေသာင္ထိေအာင္လည္း ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့
ေလာကႀကီးကို ဖန္တီးႏုိင္သူဟာ စိတ္တရားပါပဲ။
ပုဂၢဳိလ္သတၱ၀ါေတြဟာ ဘယ္သူရဲ႕အလုိကိုလုိက္ေနၾက
သလဲဆိုရင္ စိတ္ရဲ႕အလုိကုိလုိက္ေနၾကပါတယ္။
ကကုသန္ဘုရားရွင္လက္ထက္ေတာ္အခါက အမ်ဳိးသမီး
ေလးတစ္ေယာက္ဟာ အဲဒီဘ၀ကေနေသသြားတဲ့အခါ
ၾကက္မေလးသြားျဖစ္ရပါတယ္။ ၾကက္မေလးျဖစ္တဲ့
အခါ ရဟန္းေတာ္မ်ားေနတဲ့ ေက်ာင္းနားမွာအစာစား
ေနရင္း သိန္းစြန္ႀကီးတစ္ေကာင္ေရာက္လာကာကုတ္
ခ်ီၿပီး စားေသာက္ပစ္လိုက္ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္မွာၾကက္မ
ေလးဟာ ရဟန္းေတာ္မ်ား စာက်က္ေနၾကတဲ့ တရားသံ
ကို အာ႐ုံျပဳၿပီးေသရတာျဖစ္သည့္အတြက္ လူ႔ျပည္မွာလာ
ၿပီး ဥဗၺရီဆိုတဲ့ အမည္နာမနဲ႔မင္းသမီးေလးျဖစ္တဲ့အခ်ိန္
သူဟာ ဘိကၡဴနီမသာသနာ၀င္ၿပီး ဘိကၡဴနီမ၀တ္ေနရင္း
တစ္ေန႔မွာ အိမ္သာတက္ေတာ့ အိမ္သာထဲက ပိုးေလာက္
ေတြကို ျမင္တဲ့အခါ ပုဠဴ၀ကကမၼ႒ာန္းကို စီးဖ်န္းခဲ့တာ
ေၾကာင့္ အဲဒီဘ၀က ေသတဲ့အခါမွာ ပထမစ်ာန္ျဗဟၼာ့ဘံု
ကို ေရာက္ရပါတယ္။
ျဗဟၼာ့ျပည္မွ စုတိစိတ္က်တဲ့အခါ လူ႔ျပည္မွာျပန္ၿပီး သူေဌး
သမီးျဖစ္ရပါတယ္။ ပစၥည္းဥစၥာၾကြယ္၀ခ်မ္းသာတဲ့ သူေဌး
သမီးျဖစ္တဲ့အခါမွာ ပစၥည္းအရွိန္အ၀ါ အသိုင္းအ၀ိုင္းအရွိန္
အ၀ါေတြေၾကာင့္ မာနေထာင္ ဘ၀င္ျမင့္ၿပီး ႐ိုေသရမယ့္
သူေတြကို မ႐ိုေသ၊ ေလးစားရမယ့္သူေတြကို မေလးစား
ေမာက္တာတဲ့ မာန္မာနေတြနဲ႔ ဒါန သီလ ဘာ၀နာအလုပ္
ေတြကိုလည္း မလုပ္ဘဲ ေသတဲ့အခါမွာေတာ့ တိရစၧာန္
ဘံုမွာ ၀က္မကေလးသြားျဖစ္ရပါတယ္။ ဒီဇာတ္လမ္းကို
ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပထမ သူဟာ လူ႔ဘ၀ရခဲ့တယ္။
အဲဒီေနာက္ ဒုတိယဘ၀မွာ ၾကက္မေလးျဖစ္ရတယ္။
ထိုကဲ့သုိ႔ ၾကက္မေလးျဖစ္ရေအာင္ ပို႔ေဆာင္ေပးတာ
လည္း စိတ္ေၾကာင့္သာပဲျဖစ္ပါတယ္။ ၾကက္မေလးဟာ
ရဟန္းေတာ္မ်ား ရြတ္အံေနတဲ့ စာက်က္သံကို တရား
အမွတ္ျဖင့္ႏွလံုးသြင္းေနတဲ့အတြက္ေၾကာင့္ လူ႔ျပည္မွာ
ဥဗၺရီမင္းသမီးဆိုၿပီး အဆင့္အတန္းျမင့္ျမင့္ေနရတာ
လည္း စိတ္ေၾကာင့္သာပဲျဖစ္ပါတယ္။
ထိုဘ၀ကေန ျဗဟၼာ့ျပည္ေရာက္။ ျဗဟၼာ့ျပည္ကေန
လူ႔ျပည္ေရာက္ လူ႔ျပည္ကေန၀က္မေလးျဖစ္ အဲဒီလို
ဘ၀ေတြနိမ့္လိုက္ျမင့္လုိက္ျဖစ္ရတာဟာလည္း စိတ္ရဲ႕
စြမ္းအင္ေၾကာင့္ပင္ျဖစ္ပါတယ္။ ေလာကလူသားေတြ
ကမၻာႀကီးကို ခ်ဳပ္ကိုင္ႏုိင္တာလည္း စိတ္ေၾကာင့္သာပဲ
ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ တိရစၧာန္ႏွင့္လူသားမ်ားစိတ္
ရဲ႕စြမ္းအင္ခ်င္းတူမတူကို အနည္းငယ္ရွင္းျပလိုပါတယ္။
တိရစၧာန္မ်ားမွာျဖစ္ႏုိင္တဲ့စိတ္ဟာ ၃၇ ပါးသာျဖစ္ပါ
တယ္။ လူသားမ်ားမွာေတာ့ အဆင့္ျမင့္ရင္ျမင့္သလုိ
စိတ္ေတြမ်ားစြာ ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါဟာစိတ္ရဲ႕စြမ္းအင္
သေဘာပါ။
စိတ္ဆိုတာ ပင္ကုိယ္စြမ္းအင္သေဘာေတာ့ ပဘႆရ
မိဒံဘိကၡေ၀ စိတၱံ ဟူေသာ တရားေတာ္အရျဖဴစင္တဲ့
သေဘာရွိပါတယ္။ သို႔ေသာ္ ကိေလသာတရားေတြနဲ႔
ေရာေႏွာလာမယ္ဆိုရင္ေတာ့ မေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြ
ျဖစ္လာႏုိင္တယ္။ စိတ္၌မွီတြယ္ စိတ္ကိုခ်ယ္ မွတ္ဖြယ္
ေစတသိက္ ဆိုတဲ့အတိုင္း မေကာင္းတဲ့အကုသိုလ္
ေစတသိက္ေတြ အမွီခံေနရၿပီဆိုရင္ စိတ္ဟာမျဖဴစင္
ေတာ့ဘူး။ မည္းညစ္သြားၿပီ။ တစ္ဖန္ သဒၶါ သီလစတဲ့
ေကာင္းတဲ့ ေစတသိက္ေတြ မွီတြယ္ေရာေႏွာလာၿပီ
ဆိုရင္ ေကာင္းတဲ့စိတ္ေတြျဖစ္လာပါတယ္။ ေစတသိက္
ဆိုတာဟာ စိတ္ကိုမွီၿပီးျဖစ္ရပါတယ္။ သူကစိတ္ကိုလည္း
မွီေသးတယ္။ ေနာက္ၿပီးစိတ္ကိုလည္း ပံုစံအမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္း
ေအာင္ လုပ္ေပးတတ္တဲ့ သေဘာရွိပါတယ္။ ေစတသိက္
ဟာ သ႐ုပ္အေနနဲ႔ေျပာရင္ (၅၂)ပါးရွိပါတယ္။
အဲဒီေစတသိက္အားလံုုးဟာ စိတ္ကိုပဲမွီရတယ္။ မွီ႐ုံတင္
မဟုတ္ အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းလဲေအာင္လည္း ခ်ယ္လွယ္
တတ္တယ္။ သဒၶါ ၀ီရိယ ပညာစတဲ့ ေကာင္းတဲ့တရား
ေတြက ခ်ယ္လွယ္လိုက္မယ္ဆိုရင္ လူ႔ျပည္ နတ္ျပည္
ျဗဟၼာ့ျပည္တုိင္ေအာင္ ေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေလာဘ
ေဒါသ ေမာဟ ထိနမိဒၶ စတဲ့တရားေတြက ခ်ယ္လွယ္
လိုက္မယ္ဆိုရင္ေတာ့ အပါယ္ေလးဘံု ေရာက္သြားႏုိင္
ပါတယ္။
ေလာကဥပမာအားျဖင့္ ဘာနဲ႔တူသလဲဆိုရင္ မိုးေရဟာ
ပင္ကိုသဘာ၀အားျဖင့္ သန္႔ရွင္းၾကည္လင္ေအးျမတဲ့
သေဘာရွိတယ္။ ထိုကဲ့သို႔ၾကည္လင္ေနတဲ့မိုးေရထဲကို
ေဆးအျပာေရာင္ေတြ ေရာလုိက္ရင္ အျပာေရာင္ထြက္
လာတယ္။ အ၀ါေရာင္ေရာလုိက္ရင္ အ၀ါေရာင္ထြက္လာ
တယ္။ အနီေရာင္ေရာလုိက္ရင္ အနီေရာင္ထြက္လာမယ္။
အဲဒီလို ေရၾကည္မွာ ေဆးေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိး ျခယ္လွယ္လိုက္
တဲ့အခါ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္းသလိုစိတ္ကိုလည္း
ေစတသိက္ေတြက ျခယ္လွယ္လိုက္တဲ့အတြက္ စိတ္ဟာ
ေကာင္းစိတ္ မေကာင္းစိတ္ အေရာင္အမ်ဳိးမ်ဳိးေျပာင္း
တယ္လို႔ မွတ္ရမယ္။
ပါပသၼႎ ရမတိ မေနာ ဆိုတဲ့အတိုင္းစိတ္ဟာ မေကာင္းတဲ့
ဘက္မွာ ပိုၿပီး အေပ်ာ္မ်ားတတ္ပါတယ္။ အမွတ္တမဲ့ေန
လုိက္မယ္ဆိုရင္ မေကာင္းမႈအကုသိုလ္တရားေတြက
အလုိလုိ၀င္လာတတ္ပါတယ္။ ေကာင္းတဲ့ဘက္က်ေတာ့
သတိထားမွ ရတတ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေကာင္းတဲ့စိတ္
အျဖစ္မ်ားခ်င္တယ္ဆိုရင္ သတိတရားလက္ကိုင္ထားဖို႔
လိုပါတယ္။ စကားအေပါင္းကိုခ်ဳပ္တာ ကတိ၊ တရား
အေပါင္းကိုခ်ဳပ္တာ သတိဆိုတဲ့အတိုင္း ပုဂၢဳိလ္တစ္ဦး
တစ္ေယာက္က ကတိတည္မွ လူအမ်ားကအထင္ႀကီး
ေလးစားသလုိ ထို႔အတူပဲ သတိတရားလက္ကိုင္ထား
မွသာ ေကာင္းတဲ့စိတ္က အမ်ဳိးမ်ဳိးလာႏုိင္ပါတယ္။
ဒါ့ျဖင့္ နိဗၺာန္ေရာက္ခ်င္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္မ်ား သုဂတိဘံုဘ၀
ေရာက္ခ်င္တဲ့ ပုဂၢဳိလ္မ်ားဟာ သတိတရားကိုလက္ကိုင္
ထားရမယ္။ သတိနဲ႔စိတ္ကို ထိန္းရမယ္။
စိတ္ဆိုတာ အင္မတန္လ်င္ျမန္တဲ့ သေဘာတရားတစ္ခုပါ။
ႏွစ္သက္ရာ အာ႐ုံဆီကို အၿမဲတမ္းစြဲေဆာင္တတ္ပါတယ္။
က်ေရာက္တတ္ပါတယ္။ ဤကဲ့သို႔လ်င္ျမန္တဲ့စိတ္ကို
ႏုိင္ေအာင္ ထိန္းခ်င္ၾကပါတယ္ဆိုရင္ စိတၱာႏုပႆနာ
သတိပ႒ာန္တရားကို ႐ႈၾကရမယ္။ ကိုယ့္သႏၱာန္မွာ
အဖန္ဖန္ေပၚေနတဲ့ စိတ္တရားေတြကို ႐ႈမွတ္ေနတာ
စိတၱာႏုပႆနာလို႔ ေခၚပါတယ္။
အာရမၼဏံ စိေႏၱတီတိ စိတၱံ ၀ိဇာနာတိ အေတၳာ ေဒသနာ
ေတာ္အရ အာ႐ုံေတြကို သိတတ္လို႔ စိတ္ဟု ေခၚပါတယ္။
၄င္းစိတ္ဟာ အက်ဥ္းအားျဖင့္ေတာ့ ျမင္စိတ္ ၾကားစိတ္
နံစိတ္ စားစိတ္ ယားနာေကာင္းစိတ္ ေတြးေတာႀကံစည္
စိတ္ရယ္လို႔ ေျခာက္မ်ဳိးရွိပါတယ္။ ၄င္းစိတ္တို႔ရဲ႕ျဖစ္ရာ
ဌာနမွာလည္း မ်က္စိ၊ နား၊ ႏွာ၊ လွ်ာ၊ ကိုယ္၊ စိတ္ဆိုၿပီး
ေျခာက္ဌာနရွိပါတယ္။
စိတ္ကို႐ႈတဲ့အခါ ႐ႈ႕ခ်င္တိုင္း႐ႈ႕လုိ႕မရပါဘူး။ ျမင္တဲ့ေနရာ
ျဖစ္တဲ့ေနရာမွာသာ ႐ႈရမယ္။ အာ႐ုံေနာက္ကိုလည္း
လုိက္ၿပီးေတာ့ မ႐ႈရဘူး။ ျပလာတဲ့ ေပၚလာတဲ့စိတ္ကိုသာ
႐ႈရမယ္။ ႐ႈတဲ့အခါမွာလည္း ပညတ္ခြါၿပီး ပရမတ္ဓါတ္သား
ေလးေတြရဲ႕ ျဖစ္မႈပ်က္မႈကိုျမင္ေအာင္ၾကည့္ရတယ္။
သတၱ၀ါတုိ႔သႏၱာန္မွာ အၿမဲတမ္းအျဖစ္မ်ားတာသည္
အိမ္သည္စိတ္လို႔ေခၚတဲ့ ေလကိုထုတ္တဲ့စိတ္ ေလကို
သြင္းတဲ့စိတ္ပါပဲ။ ဒီစိတ္ႏွစ္ခုဟာ မေပၚတဲ့အခ်ိန္ရယ္
လို႔မရွိပါဘူး။ တစ္ခုၿပီးတစ္ခုအၿမဲတမ္းေပၚေနပါတယ္။
စိတ္ကိုႏုိင္ေအာင္ထိန္းတဲ့ေနရာမွာ ဒီအိမ္သည္စိတ္ကို
အဓိကထားၿပီး ထိန္းရမယ္။
ထိန္းပံုထိန္းနည္း ႐ႈပံု႐ႈနည္းေျပာပါဆိုရင္ ေလကိုထုတ္ေသာ
စိတ္ ေလကိုသြင္းေသာစိတ္လို႔ေခၚတဲ့ အိမ္သည္စိတ္ဟာ
ဘယ္ကလာသလဲဆိုတာ စံုစမ္းၾကည့္ေတာ့ မေနာကလာ
တာပါ။ မေနာကေနပထမထုတ္ခ်င္တဲ့စိတ္ကေလးေပၚလာ
ပါတယ္။ ေပၚလာၿပီးေအာင့္ထားလုိ႔ မရဘူး။ ေအာင့္ထား
ရင္ ေသသြားလိမ့္မယ္။ တစ္ခါ ႐ႈသြင္းခ်င္တဲ့စိတ္ကေလး
ေပၚလာမယ္။ ဒီရႈစိတ္ဟာလည္း ရႈၿပီးေအာင့္ထားလုိ႔မရ
ဘူး ရႈိက္ထုတ္ခ်င္တဲ့စိတ္ ျဖစ္လာတယ္။
စိတ္တို႔မည္သည္မွာ ဒိြႏၷံ စိတၱာနံ ဧကကၡဏ ပ၀တၱိနာမ
နတၳိ ဆိုတဲ့အတိုင္း တစ္ၿပိဳင္နက္တည္းမွာ ႏွစ္ခုၿပိဳင္ၿပီး
ျဖစ္႐ုိးထံုစံ မရွိပါဘူး။ တစ္ခုခ်ဳပ္ၿပီးမွ တစ္ခုေပၚရပါတယ္။
ေလကို ရႈသြင္းေနတဲ့အခ်ိန္မွာ ထုတ္တဲ့စိတ္လာလို႔မရပါ
ဘူး။ ရႈသြင္းတဲ့စိတ္ ခ်ဳပ္ၿပီးမွ ထုတ္တဲ့စိတ္ထုတ္လို႔ရပါ
တယ္။ ထုတ္စိတ္ထုတ္ေနတဲ့အခ်ိန္မွာလည္း ရႈစိတ္ေပၚ
လို႔ မရပါဘူး။ ထုတ္စိတ္ကေလးခ်ဳပ္ၿပီးမွ ရႈစိတ္ကေလး
ေပၚလို႔ရပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အသက္ရွင္ဆဲအခိုက္အတန္႔
ေလးမွာ ႏွစ္စိတ္နဲ႔အသက္ရွင္လို႔မရပါဘူး။ တစ္စိတ္တည္း
နဲ႔ပဲ အသက္ရွင္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အိမ္သည္စိတ္ကိုရႈမွတ္
တဲ့အခါမွာ ဘယ္လိုရႈမွတ္ရမလဲဆိုရင္ ေပၚတဲ့ေနရာျဖစ္တဲ့
ေနရာမွာ ရႈမွတ္ရမွာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ မေနမွာေပၚေသာ
ေၾကာင့္ မေနာမွာဉာဏ္စိုက္ၾကည့္ရပါမယ္။
ဘယ္ေနရာမွာ အာရုံမွန္းၿပီးၾကည့္ရမွာလဲဆိုရင္ ရင္ႏွစ္ခု
တုိ႔၏ အၾကား ႏွလံုးသားရွိတဲ့ ေနရာကို အာ႐ုံမွန္းၿပီး
ၾကည့္ရပါမယ္။ ႐ႈပံုက ထုတ္ခ်င္တဲ့စိတ္ကေလးျဖစ္သြား
ၿပီဆိုရင္ ျဖစ္သြားၿပီလို႔သိလုိက္။ ရႈသြင္းခ်င္တဲ့စိတ္ျဖစ္
လာရင္လည္း ျဖစ္လာၿပီလို႔သိလုိက္။ သိလိုက္တဲ့အခ်ိန္
မွာ ထုတ္ခ်င္တဲ့စိတ္က ျဖစ္ၿပီးေတာ့ပ်က္သြားၿပီ။
သြင္းခ်င္တဲ့စိတ္လည္း ျဖစ္ၿပီးေတာ့ပ်က္သြားၿပီလို႔
ေနာက္က ဉာဏ္နဲ႔သိေနတဲ့အတြက္ ကိေလသာၾကားမခို
ေတာ့ပါ။ စိတ္ကိုႏုိင္ေအာင္ထိန္းႏုိင္ၿပီလို႔ ေခၚထုိက္ပါ
တယ္။
အဲဒီလို စိတ္ကိုႏုိင္ေအာင္ထိန္းနုိင္တဲ့သူဟာ သတိပညာ
တို႔ျဖင့္ ဆက္လက္ရႈမွတ္သြားၾကမည္ဆိုပါက စိတ္ရဲ႕စြမ္းအင္
ေတြျမင့္မားၿပီး နိဗၺာန္တိုင္ေအာင္ ေရာက္ႏိုင္ပါတယ္ဆိုတဲ့
အေၾကာင္း တင္ျပရင္း
ေ၀လင္း(ဧရာ၀တီ)
အပၸမာဒဓမၼရသမဂၢဇင္း
၂၀၁၄ခုႏွစ္၊ ဧၿပီလ။
လြင္ေအာင္ မ်ိဳး's photo.

No comments:

Post a Comment