Tuesday, May 17, 2016

ဓမၼရတနာ's photo.
ဓမၼရတနာ
“ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ α€—ုဒၢေα€”α‚” (α€žိုα‚”) ဝိဆက္ေα€’း Vesak Day”
••••••••••••••••••••••••••••••
ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္α€Ÿာ α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာဝင္တိုα‚”α€›ဲ့
ထထြဋ္ထျမတ္ထားα€›ာ “α€—ုဒၢေα€”α‚”” ျα€–α€…္ပါα€α€š္။
α€’ီကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္α€—ုဒၢေα€”α‚”α€Ÿာဆိုရင္ α€™α€Ÿာα€œူα€žားျမတ္α€—ုဒၢ၊
α€žα€…α₯ာတရားα€€ုိ α€œα€™္းα€Šႊα€”္ေα€–ာ္ထုတ္ေတာ္α€™ူတဲ့ ျမတ္α€…ြာ
α€˜ုα€›ားα€›ွင္α€›ဲ့ေα€™ြးေန႔ပဲျα€–α€…္ပါα€α€š္။ ျα€™α€”္α€™ာႏုိင္ငံα€™ွာေတာ့
“ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္α€—ုဒၢေα€”α‚””α€œိုα‚”ေα€αšα€†ိုၿပီး α€”ိုင္ငံတကာα€žံုးထေα€”α€”ဲα‚”ေတာ့
“ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚””α€€ို “ဝိဆက္ေα€’း” (Vesak Day) α€žိုα‚”α€™α€Ÿုတ္
“ဝိဆာခါေα€’း” (Vesaka Day) α€œိုα‚”ေα€αšα€•ါα€α€š္ ။
တစ္ႏုိင္ငံα€”ဲα‚” တစ္α€”ိုင္ငံ α€€်င္းပတဲα‚”α€›α€€္ေတြမတူα€Šီα€žα€œို
ထေα€αšα€‘ေα€αšေတြα€œα€Š္းα€€ြဲျပားၾကပါα€α€š္။
ထိႏၡိα€š၊ α€˜α€‚ၤα€œားေα€’α€›ွ္α€”ဲα‚” α€”ီေပါႏိုင္ငံေတြα€™ွာ α€€α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”α€€ို
၀ိဆာခ္ပူဇ(Visakah Puja)၊ α€—ုဒၢ ပုα€›္α€”ိα€™ာ(Buddha Purnima)၊
α€—ုα€’αΆα€‡α€šႏၱိ(Buddha Jayanti) α€œိုα‚”α€œဲ α€‘α€žိα€™်ားပါα€α€š္။
ထိုင္းႏုိင္ငံα€™ွာα€€ ေတာ့ ၀ိဆာα€α€˜ုခ်( Visakha Bucha)၊
α€—ီα€šα€€္α€”α€™္α€™ွာ α€–α€€္α€’α€”္း(PhαΊ­t Đản)၊
ထင္α€’ိုα€”ီးα€›ွားα€™ွာ ၀ိုင္းဆက္ (Waisak)၊
α€žီα€›ိα€œα€€ၤာα€™ွာ ၀ိဆက္(ေ၀့ဆက္)( Vesak (Wesak))၊
တရုတ္α€…α€€ားေျပာတဲ့ α€™ေα€œးα€›ွားα€”ဲα‚” တရုတ္α€™ွာ ေα€–ာα€’α€”္း (fΓ³ dΓ n) ၊
တိα€—α€€္α€™ွာ စကဒ၀(Saga Dawa)α€œိုα‚” α€‘α€žီးα€žီးေα€αšα€†ို
α€‘α€žံုးျပဳα€€ာ ပြဲေတာ္α€™်ားα€€ို α€€်င္းပေα€œ့α€›ွိပါα€α€š္။
α€œာထိုႏိုင္ငံα€™ွာα€œဲ α€’ီပဲြေတာ္α€”ဲα‚” ထပ္တူျα€–α€…္တဲ့ပြဲေတာ္ တစ္ခုα€›ွိပါα€α€š္။
ထဆိုပါ ပြဲေတာ္α€€ေတာ့ ၀ိကဆက္ခ ေα€˜ာကဆ(Vixakha Bouxa)
α€œိုα‚”ေα€αšα€•ါα€α€š္။
ျα€™α€”္α€™ာႏိုင္ငံα€™ွာα€€ေတာ့ α€’ီထခ်ိα€”္α€€်င္းပတဲ့ α€’ီပဲြေတာ္α€€ို
ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္(Ka-sone-la-pyae)α€œိုα‚” α€‘α€™α€Š္တြင္ပါα€α€š္။
ထဓိပၸါα€š္α€€ေတာ့ ျα€™α€”္α€™ာျပကၑဒိα€”္α€›ဲα‚• α€’ုတိα€šေျα€™ာα€€္α€œျα€–α€…္တဲ့
“ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္” α€œိုα‚” ဆိုα€œိုပါα€α€š္။
α€žီα€›ိα€œα€€ၤာ၊ α€™ေα€œးα€›ွား၊ ျα€™α€”္α€™ာ၊ ထိုင္း၊ α€…α€€ၤာပူ၊
α€—ီα€šα€€္α€”α€™္α€”ဲα‚” ထင္α€’ိုα€”ီးα€›ွား၊ ေα€Ÿာင္ေα€€ာင္၊ ထိုင္၀မ္တိုα‚”α€™ွာ
α€’ီ၀ိဆက္ပြဲေတာ္ထခါα€žα€™α€šα€€ို ထမ်ားျα€•α€Š္α€žူα€›ုံးပိတ္α€›α€€္ထျα€–α€…္
α€žα€္α€™ွတ္ထားၾကပါα€α€š္။
ထမ်ိဳးα€™်ိဳးေα€žာဓေα€œ့ထံုးα€…ံα€™်ားα€™ွာ α€‘α€žံုးျပဳတဲ့ မတူထူးျခားတဲ့
ျပကၑဒိα€”္ေတြα€›ဲα‚• α€‘α€œိုထရ၀ိဆက္ပြဲေတာ္α€›α€€္α€€ို
ထတိထက်α€žα€္α€™ွတ္α€–ိုα‚”ေတာ့ခက္ပါα€α€š္။
α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာျပကၑဒိα€”္α€€ို α€œα€€္ခံα€‘α€žံုးျပဳတဲ့ ေထရ၀ါဒတိုင္းျα€•α€Š္α€™်ားα€™ွာ
ထံုးα€…ံထားျဖင့္ ငါးα€œေျα€™ာα€€္α€žိုα‚”α€™α€Ÿုတ္ ေျခာα€€္α€œေျα€™ာα€€္α€›ဲα‚•
α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”၊ α€₯ပုα€ž္ေα€”α‚”α€™ွာ ပြဲေတာ္α€›α€€္ α€€်ေα€›ာα€€္ပါα€α€š္။
တရုတ္ႏိုင္ငံα€™ွာေတာ့ တရုတ္ျပကၑဒိα€”္α€™ွာ ပထမဆံုးα€œျα€•α€Š့္α€€်တဲ့
ေα€œးα€œေျα€™ာα€€္ျα€–α€…္ပါα€α€š္။ ထေα€”ာα€€္တိုင္းျပကၑဒိα€”္ထရကေတာ့
ပြဲေတာ္α€›α€€္α€Ÿာ တစ္α€žα€™α€္α€α€Š္း α€™α€›ွိႏိုင္ပါα€˜ူး။
α€’ါေα€•α€™α€š့္ α€™်ားေα€žာထားျဖင့္ ဧၿပီα€œα€”ဲα‚” ေα€™α€œα€™ွာေတာ့
α€€်ေα€›ာα€€္ေα€œ့α€›ွိပါα€α€š္။
၁၉၅၀ခုႏွα€…္α€™ွာ ကမၻာα€œံုးဆိုင္α€›ာα€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာ၀င္α€™်ားα€Šီα€œာခံၾကီးα€€ို
α€žီα€›ိα€œα€€ၤာႏိုင္ငံα€™ွာ α€€်င္းပ ခဲ့ပါα€α€š္။ ထဆိုပါα€Šီα€œာခံα€™ွာ
ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ဲα‚•ေα€™ြးေα€”α‚”α€€ို “၀ိဆက္ေα€”α‚””ထျα€–α€…္ ပြဲေတာ္α€€်င္းပၾကဖိုα‚”
ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾကပါα€α€š္။ ၀ိဆက္ထခါေတာ္ေα€”α‚”ေα€›ာα€€္တိုင္း
တစ္ကမၻာα€œုံးα€™ွာα€›ွိတဲ့α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာ၀င္α€™်ားα€Ÿာ α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာဓေα€œ့ထုံးα€…ံα€™်ားα€›ဲα‚•
ထူးျခားတဲ့ထျα€–α€…္ထပ်α€€္α€™်ားα€€ို ထမွတ္တရဂုဏ္ျပဳေα€œ့α€›ွိၾကပါα€α€š္။
တခါတရံ “α€—ုဒၢေα€”α‚””α€œိုα‚”α€œဲα€žံုးၾကပါα€α€š္။
α€’ီကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္α€—ုဒၢေα€”α‚”α€Ÿာ α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာဝင္ေတြထတြα€€္
ထူးျခားတဲ႔ထခ်α€€္(၅)ခ်α€€္ႏွင့္ ျα€•α€Š့္α€…ုံα€žα€Š့္ထတြα€€္
ေန႔ထူးေα€”α‚”ျမတ္ျα€–α€…္ပါα€α€š္။
ထုိငါးခ်α€€္α€™ွာေထာα€€္ပါထတုိင္းျα€–α€…္ပါα€žα€Š္။
(၁)။α€—ုဒၢျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ား ေα€œာင္းα€Ÿာ α€žုေမဓါα€›ွင္α€›ေα€žα‚”α€˜α€α€”ဲα‚”
α€’ီပကၤα€›ာျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ား ၾကြα€œာတဲα‚”α€œα€™္းခရီးα€™ွာ α€™ိα€™ိα€€ုိα€š္α€€ုိတံတားထျα€–α€…္၀မ္းα€œ်ားေα€™ွာα€€္ေပးေတာ္α€™ူၿပီးေα€”ာα€€္
α€šေα€žာ္ဓရာ ထေα€œာင္းα€žုα€™ိတၱာα€™ိα€”္းα€€ေα€œးထံα€™ွၾကာပန္းα€€ုိα€šူα€œွ်α€€္
α€’ီပကၤα€›ာျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားထား α€œွဴα€’ါα€”္းေတာ္α€™ူပါα€α€š္။
α€’ီပကၤα€›ာျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္α€™ွα€‘α€œွဳα€€ိုα€œα€€္ခံေတာ္α€™ူၿပီး
α€’ီα€›ေα€žα‚”α€Ÿာ ေα€”ာα€€္ ေα€œးα€žα€်ၤα€”ဲα‚” ကမၻာတစ္α€žိα€”္းထၾကာ
α€˜α€’α΅α€€α€™α»ာα€™ွာ ေဂါα€α€™α€˜ြဲα‚”ေတာ္α€”ဲα‚” α€˜ုα€›ားစင္α€…α€…္ျα€–α€…္α€™α€š္ဆိုတာα€€ိုတာ
“α€—်ာα€’ိတ္ေတာ္” ထားတဲα‚”ေα€”α‚”α€Ÿာ α€’ီကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”ျα€–α€…္ပါα€α€š္။
(၂) ။ α€˜ုα€›ားေα€œာင္းα€›ဲ့ေα€”ာα€€္ ေα€”ာα€€္ဆံုးα€˜α€ α€žိဒၢတၳမင္းα€žားထျα€–α€…္
α€™α€Ÿာα€žα€€ၠα€›ာဇ္ α†αˆ ခုႏွα€…္ ၊ ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ ေα€”α‚” (α€˜ီα€…ီ ၆၂၃ )α€žα€€ၠတိုင္း ၊
ကပိα€œα€α€ၳဳၿမိဳα‚”ေတာ္α€”ဲα‚” ေα€’α€α€’α€ŸαΏα€™ိဳ႔ထၾကားα€™ွာα€›ွိတဲ့
α€œုမၺနီထင္းၾကင္းေတာα€™ွာα€–ြားျမင္ေတာ္α€™ူခဲ႔ပါα€α€š္။
α€’ါေၾကာင္α‚”ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္ေα€™ြးေα€”α‚”α€Ÿာα€œα€Š္း
ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”ျα€–α€…္ပါα€α€š္။
ထဲα€’ီေα€”α‚”α€™ွာပဲျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားွရင္α€›ဲ့ α€–ြားα€˜α€€္ေတာ္ေတြျα€–α€…္တဲα‚”
α€Šီေတာ္ ထာα€”ႏၡာ ၊ α€šေα€žာ္ဓရာα€™ိα€–ုα€›ား ၊
ဆႏၡထမတ္ ၊α€€α‚‘α€€ျမင္း ၊ α€™α€Ÿာေα€—ာဓိေα€Šာင္ပင္ႏွင္α‚” ေα€›ႊα€•α€œႅင္ ၊
ေα€›ႊထိုးα‚€α€€ီး ၄ α€œံုးတို႔ပါတၿပိဳင္α€α€Š္းေα€•αšα€‘ြα€”္းခဲ႔ပါα€α€š္ ။
(၃) ။ ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္α€Ÿာ α€™α€Ÿာα€žα€€ၠα€›ာဇ္ ၁၀၃-ခု ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္၊
α€—ုα€’αΆα€Ÿူးေα€”α‚” (α€˜ီα€…ီ α…αˆαˆ )α€™ွာ α€˜ုα€›ားထျα€–α€…္α€€ုိေα€›ာα€€္ေတာ္α€™ူပါα€α€š္။
α€’ီα€˜ုα€›ားျα€–α€…္တဲα‚” ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”α€™ွာပဲ ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္α€€ ထတြင္းα€›α€”္ျα€–α€…္တဲα‚”α€€ိေα€œα€žာα€›α€”္α€€ုိေထာင္ျမင္ေတာ္α€™ူခဲ႔ၿပီး၊
ထျပင္α€›α€”္ျα€–α€…္တဲα‚”α€™ာနတ္α€›α€”္α€€ိုေထာင္ျမင္ေတာ္α€™ူခဲ႔ပါα€α€š္။
α€žα€™αΌာα€žα€™αΊဳα€’αΆα€˜ုα€›ားα€™်ားα€žာα€›α€›ွိထပ္ေα€žာ
α€žα€—αΊα€Šဳတေα€›ႊα€₯ာဏ္ေတာ္α‚€α€€ီးα€€ိုα€œα€Š္း α€’ီကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”α€™ွာပဲ
α€›α€›ွိေတာ္α€™ူခဲ႔တာျα€–α€…္ပါα€α€š္။
(၄) ။ ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္ α€˜ုα€›ားျα€–α€…္ေတာ္α€™ူၿပီးတစ္ႏွα€…္ထၾကာ
α€™α€Ÿာα€žα€€ၠα€›ာဇ္ ၁၀၄-ခုႏွα€…္ ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”(α€˜ီα€…ီ α…αˆα‡) α€žာဝတၳိၿမိဳα‚•၊
ေဇတဝန္ေα€›ႊေα€€်ာင္းေတာ္α‚€α€€ီးα€™ွာ “α€—ုဒၢဝင္ ပါα€ ိေတာ္α‚€α€€ီး”α€€ို
ေα€Ÿာၾကားခဲ႔ပါα€α€š္။ α€’ါေၾကာင္α‚”α€˜ုα€›ားα€›ွင္α€›ဲ့ျα€–α€…္α€…α€₯္ေတာ္
α€—ုဒၢ၀င္α€€ိုေα€Ÿာၾကားခဲ႔တာα€œα€Š္း α€’ီကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ပဲျα€–α€…္ပါα€α€š္။
(၅) ။ ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္α€Ÿာ α€˜ုα€›ားထျα€–α€…္ ၄၅ ဝါပတ္α€œံုး
တရားဓမၼေα€Ÿာၾကားၿပီး α€žα€ၱဝါတို႔ထက်ိဳးα€€ို
ေα€”α‚”α€™α€”ားα€Šα€™α€‘ားα‚€α€€ိဳဳးα€…ားေဆာင္α€›ြα€€္ေတာ္α€™ူခဲ႔ၿပီး
α€™α€Ÿာα€žα€€ၠα€›ာဇ္ αα„αˆ-ခုႏွα€…္၊ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ (α€˜ီα€…ီ ၅၄၃)ေα€”α‚”
α€€ုα€žိα€”ာ႐ုံျα€•α€Š္ ၊α€™α€œႅာမင္းတိုα‚”α€›ဲ႕ထင္ၾကင္းα€…ံုα€…ုံေပါα€€္ေα€›ာα€€္ေα€”ေα€žာ
ထင္ၾကင္းေတာα€™ွာ ပရိα€”ိဗၺာα€”္α€…ံဝင္ေတာ္α€™ူခဲ႔ပါα€α€š္ ။
α€’ါေၾကာင္α‚” ျမတ္α€…ြာα€˜ုα€›ားα€›ွင္ ပရိα€”ိဗၺာα€”္α€…ံဝင္ေတာ္α€™ူတာα€œဲ
ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေန႔ပဲျα€–α€…္ပါα€α€š္။
α€’ီα€œိုထူးျခားတဲα‚” ထခ်α€€္ ( ၅ ) ခ်α€€္α€”ဲα‚” ျα€•α€Š့္ α€…ံုေနတဲα‚”
ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ေα€”α‚”α€€ို
“α€–ြား ပြင့္ ေα€Ÿာ α€…ံ α€—်ာα€’ိတ္ခံ α€™ွတ္α€›α€”္ α€œα€€α€†ုα€”္” α€œုိα‚”
α€™ွတ္α€›α€œြα€š္ေထာင္α€žေα€€ၤတ ျပဳထားၾကပါα€α€š္။
α€—ုα€’αΆα€˜ာα€žာျα€™α€”္α€™ာα€œူα€™်ိဳးတိုα‚” ဓေα€œα‚”α€™ွာေတာ့
ကဆုα€”္α€œျα€•α€Š့္ α€—ုဒၢေα€”α‚” α€€ို ေန႔ထူးေα€”α‚”ျမတ္ထျα€–α€…္ α€žα€္α€™ွတ္ၿပီး
α€—ုဒၢရဲ့ထမွတ္α€‘α€žားထပင္ျα€–α€…္ေတာ္α€™ူတဲα‚” ေα€—ာဓိေα€Šာင္ပင္တိုα‚”α€€ို
ေα€Šာင္ေα€› α€žြα€”္းေα€œာင္းျခင္း၊ α€₯ပုα€ž္α€žီα€œေဆာα€€္α€α€Š္ျခင္း၊
α€€ုα€žိုα€œ္ေα€€ာင္းα€™ွဳျပဳα€œုပ္ျခင္းတိုα‚” α€œုပ္ေဆာင္ၾကပါα€α€š္။
α€‘α€Šြα€”္း။http://tknn.org/index.php?topic=744.0
- ( က၀ိα€›α€”α‚”ံ )

No comments:

Post a Comment